- Stop de aanmeldingen voor nieuwe investeerdersresidenties voor Italië en start direct een triageproces voor cliënten; verifieer de status uitsluitend via officiële kanalen.
- De druk op modellen voor "gouden visa/paspoorten" neemt toe binnen de EU, zoals blijkt uit het besluit van Spanje om zijn programma af te schaffen en een uitspraak van het EU-hof tegen het Maltese programma voor burgerschap door investering. Dit verhoogt het beleidsrisico voor RBI in Europa.
- Werk de informatie over kosten, terugbetalingen en risico's voor alle mandaten die op Italië gericht zijn bij; vermijd toezeggingen over tijdlijnen of subsidiabiliteit totdat er officiële richtlijnen zijn.
- Ontwikkel alternatieve trajecten en volgordeplannen voor verschillende rechtsgebieden (EU en niet-EU) en communiceer proactief met klanten.
Verblijfsprogramma's voor investeerders in de EU staan onder aanhoudende politieke en juridische druk, en het Italiaanse visumstelsel voor investeerders is kwetsbaar voor abrupte wijzigingen. In dit klimaat hebben advocatenkantoren een praktisch en verdedigbaar noodplan nodig dat zowel cliënten als de praktijk beschermt totdat de officiële standpunten duidelijk zijn.
Inhoudsopgave
- Wat we weten over het verblijfsrecht voor investeerders in Italië en de beleidssignalen die daarop volgen.
- EU-context: Toenemende controle op de RBI en de CBI
- Directe klanttriage: een checklist voor pijplijnen bestemd voor Italië
- Updates over communicatie en openbaarmaking
- Alternatieve rechtsgebiedscenario's (zonder te veel te beloven)
- Monitoring en vervolgstappen voor EU-gerichte praktijken
- Conclusie
- FAQ
Wat we weten over het verblijfsrecht voor investeerders in Italië en de beleidssignalen die daarop volgen.
Het Italiaanse investeerdersvisum (visto per investitori) bood niet-EU-burgers historisch gezien de mogelijkheid om een verblijfsvergunning te verkrijgen door te investeren in specifieke activa (bijvoorbeeld Italiaanse staatsobligaties, bedrijven of innovatieve startups), met drempelbedragen die, afhankelijk van de optie, doorgaans tussen de € 250,000 en € 2 miljoen lagen. Het officiële portaal van het programma bevestigt dat Italië medio 2023 de toegang voor Russen en Wit-Russen heeft opgeschort in lijn met het sanctiebeleid van de EU – een duidelijk precedent voor gerichte opschortingen.
Hoewel maatregelen op nationaal niveau, die het hele programma omvatten, verificatie vereisen via officiële publicaties of het programmaportaal, is het Italiaanse investeerdersvisum een zinvolle, zij het niche, mogelijkheid gebleken. In 2022 keurde Italië 79 investeerdersvisa goed (van de 92 aanvragen), met toegezegde investeringen van in totaal € 32.3 miljoen. Dit illustreert de reële – zij het bescheiden – kapitaalinstroom die door beleidswijzigingen verstoord zou kunnen worden.
EU-context: Toenemende controle op de RBI en de CBI
De Italiaanse aanpak kan niet op zichzelf worden beschouwd. Het EU-beleid en de rechtspraak hervormen het risicoprofiel van verblijfsvergunningen via investeringen (RBI) en burgerschap via investeringen (CBI):
- Spanje kondigde in 2024 plannen aan om alle categorieën van zijn "gouden visum" af te schaffen, wat een duidelijke beleidswijziging in een belangrijke EU-markt betekent.
- In april 2025 oordeelde het Europees Hof van Justitie tegen het Maltese programma voor burgerschap door investering (het gouden paspoort), waarmee de juridische tegenwind voor statusverleningen die gekoppeld zijn aan investeringen werd onderstreept.
- Het Europees Parlement heeft aangedrongen op strengere controle en een mogelijke afschaffing van regelingen voor burgerschap/verblijfsvergunning voor investeerders vanwege zorgen over veiligheid, witwassen en integriteit.
Deze ontwikkelingen verhogen de beleidsvolatiliteit voor EU RBI-modellen en rechtvaardigen een conservatieve aanpak bij het aannemen van klanten, het verstrekken van informatie en het beheren van de pijplijn.
Directe klanttriage: een checklist voor pijplijnen bestemd voor Italië
Gebruik de volgende triageprocedure om cliënten en de praktijk te beschermen terwijl de officiële Italiaanse richtlijnen worden geverifieerd via programmakanalen of nationale staatsbladen.
| Actie | Eigenaar | doelwit |
|---|---|---|
| Pauzeer de aanvraagprocedure voor een verblijfsvergunning voor investeerders in Italië; markeer alle actieve Italiaanse mandaten. | Intaketeam | Onmiddellijk |
| Controleer de status uitsluitend via het officiële portaal en de bevoegde autoriteiten. | Onderzoek/juridisch | Dezelfde dag; dagelijkse controles |
| Verstrek overzichten van lopende zaken aan cliënten; plan één-op-één gesprekken in voor waardevolle dossiers. | Klantmanagers | 24-48 uur |
| Controleer de overeenkomst, de betalingstermijnen en de voorwaarden voor terugbetaling in geval van overmacht/beleidswijziging. | Facturering/juridische zaken | 48 uur |
| Breng alternatieve jurisdictiescenario's en de volgorde ervan in kaart (EU en niet-EU). | Strategiedesk | 72 uur |
Operationele stappen
- Stop met het indienen van nieuwe aanvragen voor een verblijfsvergunning voor investeerders in Italië totdat de officiële status is bevestigd op het Investor Visa for Italy-portaal of door middel van een officieel besluit/kennisgeving.
- Audit het procesverloop: categoriseer dossiers per fase (pre-retainer, KYC voltooid, investering toegezegd, klaar voor indiening, ingediend).
- Stop de kapitaaluitgaven die gekoppeld zijn aan het traject naar Italië, tenzij en totdat de wettelijke geschiktheid is bevestigd.
- Leg alle communicatie met klanten vast en lever na elk gesprek een schriftelijke samenvatting.
- Bereid jurisdictie-onafhankelijke alternatieven voor en noteer de voor- en nadelen, zonder tijdlijnen of resultaten te garanderen.
Updates over communicatie en openbaarmaking
Gezien de trend in de EU en de eerdere gerichte schorsing van gesanctioneerde burgers door Italië, dienen risico-informatie expliciet te zijn:
- Stel dat de RBI/CBI-programma's van de EU onderhevig zijn aan abrupte beleidswijzigingen, en noem het besluit van Spanje om de programma's af te schaffen en de uitspraak van het EU-hof over Malta als voorbeelden van deze volatiliteit.
- Doe geen toezeggingen over verwerkingstijden, voorwaarden of overgangsregelingen totdat er officiële Italiaanse richtlijnen zijn gepubliceerd.
- Verduidelijk de standpunten met betrekking tot kosten en terugbetalingen in gevallen van beleidsmatige onmogelijkheid of het niet bereiken van het beoogde doel. Escalier uitzonderlijke gevallen naar partners voor discretionaire oplossingen op basis van coulance.
Overweeg, als onderdeel van een bredere klantstrategie, klanten te informeren over alternatieve routes buiten de EU die nog steeds aansluiten bij hun levensstijl of zakelijke doelen, zoals minder risicovolle verblijfsregelingen en door het bedrijf geleide mobiliteitsplanning. Praktische alternatieven kunnen bijvoorbeeld bestaan uit een solide bedrijfsvestiging en verblijfsmogelijkheden buiten de EU, met zorgvuldige aandacht voor belastingen, bankzaken en grensoverschrijdende regelgeving.
Alternatieve rechtsgebiedscenario's (zonder te veel te beloven)
Stel klantspecifieke scenario's op die het jurisdictierisico spreiden over opties binnen de EU, de EER en daarbuiten. Gezien de beleidsrichting van de EU, dient u ten minste één traject op te nemen dat niet afhankelijk is van een EU-investeerdersverblijfsprogramma. Voorbeelden van te overwegen modaliteiten:
- Bedrijfsoprichting plus vestigingsmogelijkheden voor managers/eigenaren in stabiele rechtsgebieden met een duidelijke wettelijke basis. Cliënten combineren dit vaak met zorgvuldig samengestelde beleggings- of vastgoedportefeuilles die aansluiten bij hun persoonlijke doelen.
- Professionele visa, studentenvisa of visa voor digitale nomaden kunnen als opstapje dienen, afhankelijk van het profiel en de risicobereidheid van de cliënt.
- Een langetermijnstrategie gericht op naturalisatie via gewoon verblijf in plaats van investering.
Houd bij alle alternatieven een conservatieve verwachting aan: vermijd voorspellingen over de kans op goedkeuring of de verwerkingstijd, en documenteer de risico's die beleidswijzigingen met zich meebrengen.
Monitoring en vervolgstappen voor EU-gerichte praktijken
Wijs een verantwoordelijke voor de monitoring aan om het volgende bij te houden:
- Officiële mededelingen op het portaal voor het investeerdersvisum voor Italië.
- Beleidssignalen in vergelijkbare EU-programma's (bijvoorbeeld de terugtrekking van Spanje) wijzen op een groeiende beweging voor aanscherping op EU-niveau.
- Juridische ontwikkelingen op EU-niveau die van invloed zijn op de investeringsstatus, waaronder uitspraken van het Hof van Justitie en standpunten van het Europees Parlement.
Voer intern wekelijks een partnerbeoordeling uit van dossiers die betrekking hebben op Italië, totdat er duidelijkheid is. Publiceer extern voorzichtige adviezen aan cliënten, waarin wordt verwezen naar officiële bronnen en de EU-context, en zorg ervoor dat de boodschap in lijn is met de feiten.
Conclusie
Nu de Europese centrale bank steeds meer onder de loep wordt genomen en het Italiaanse investeerdersvisumkader onderhevig is aan beleidswijzigingen, is de enige verdedigbare strategie een snelle klantprioritering, strikte naleving van officiële kanalen en een gespreide planning in verschillende jurisdicties. Beschouw het risico op opschorting van het Italiaanse Gouden Visum als reëel, houd uw klanten op de hoogte en vermijd overdreven beloftes terwijl u geloofwaardige alternatieven voorbereidt.
FAQ
Waar kan ik de actuele status van het Italiaanse investeerdersverblijfsprogramma controleren?
Raadpleeg de officiële website van het Investor Visa for Italy-programma voor actuele informatie en de voorwaarden voor deelname. Vertrouw bij het nemen van een aanvraag niet op secundaire bronnen.
Wat was het Italiaanse investeerdersvisum en wie profiteerde ervan?
Het Italiaanse investeerdersvisum stelde niet-EU-burgers in staat een verblijfsvergunning te verkrijgen door te investeren in specifieke activa zoals staatsobligaties, bedrijven of innovatieve startups. De investeringsdrempels lagen over het algemeen tussen € 250,000 en € 2 miljoen, afhankelijk van de gekozen route.
Hoe actief was het Italiaanse investeerdersvisum vóór de recente beleidswijzigingen?
In 2022 heeft Italië 79 investeerdersvisa toegekend aan 92 aanvragers, met toegezegde investeringen van in totaal €32.3 miljoen.
Welke ontwikkelingen op EU-niveau bepalen de vooruitzichten voor RBI/CBI-programma's?
Spanje heeft aangekondigd dat het zijn gouden visumprogramma in 2024 zal afschaffen, en in 2025 heeft het Europees Hof van Justitie zich uitgesproken tegen het Maltese staatsburgerschapsprogramma via investeringen; het Europees Parlement heeft ook opgeroepen tot strengere controles. Deze ontwikkelingen duiden samen op een groeiende scepsis op EU-niveau ten aanzien van statusprogramma's die gekoppeld zijn aan investeringen.
Heeft Italië in het verleden beperkingen opgelegd aan het investeerdersvisum?
Ja. Medio 2023 schortte de Italiaanse overheid de toegang tot het investeerdersvisum voor Russische en Wit-Russische staatsburgers op, in lijn met de EU-sancties. Dit schiep een precedent voor gerichte stopzettingen van programma's.
In een oogopslag
- Italy’s investor visa (Visto per Investitori) is active and accepting applications in 2026 — the program has not been suspended for general applicants.
- Spain terminated its golden visa in April 2025 and Malta’s citizenship-by-investment was struck down by the EU Court of Justice, making Italy one of the few remaining EU investor residency options.
- Investment thresholds range from EUR 250,000 (innovative startups) to EUR 2,000,000 (government bonds), with a 2024 expansion now including qualifying venture capital funds.
- Russian and Belarusian nationals remain barred from applying under the program since mid-2023.
- For investors exploring alternatives, Armenia’s residence-by-investment pathway offers a streamlined route with a clear path to citizenship.
Italy’s investor visa: current status in 2026
Despite the headline fears that once surrounded this program, Italy’s investor visa remains fully operational. The official portal continues to accept new applications, and no legislative action has been introduced to suspend or terminate the program for general applicants.
The legal basis is Article 26-bis of Legislative Decree 286/1998 (the Consolidated Immigration Act). In December 2024, Law No. 193 broadened the scope of the EUR 500,000 investment route to include capital instruments of qualifying venture capital funds constituted and operating in Italy — a signal that the government is expanding, not restricting, the program.
Application volumes have been steadily growing. According to official data from the Italian Ministry of Enterprises and Made in Italy (MIMIT), the program received 116 applications in 2023 and 128 in 2024. While these numbers are modest compared to programs in Portugal or Greece, they reflect an upward trend as other EU pathways close.
The one significant restriction remains the suspension of applications from Russian and Belarusian nationals (including dual nationals), which has been in effect since mid-2023 in line with EU Recommendation C(2022)2028.
Investeringsopties en -vereisten
Italy offers four investment categories, each with a different minimum threshold. These amounts have remained stable since the program’s inception, with the 2024 VC fund expansion being the only modification.
| Investeringstype: | Minimale hoeveelheid | Houdperiode |
|---|---|---|
| Italiaanse staatsobligaties | EUR 2,000,000 | 2 jaar |
| Italian companies or qualifying VC funds | EUR 500,000 | 2 jaar |
| Innovatieve start-ups | EUR 250,000 | 2 jaar |
| Filantropische donaties | EUR 1,000,000 | NB |
The innovative startup route at EUR 250,000 is the lowest entry point and has attracted the most interest from individual investors. For those with larger portfolios, the government bond route offers a straightforward, low-risk option.
Aanvraagproces en tijdlijn
The application begins with a request for a Nulla Osta (clearance certificate) from the Investor Visa Committee, which reviews investment plans, identity verification, criminal background, and AML compliance. This stage typically takes 25 to 35 days.
Once the Nulla Osta is granted, the applicant has six months to apply for the investor visa at the Italian consulate in their country of residence. After arriving in Italy, they apply for a two-year residence permit, which is renewable. There is no minimum physical presence requirement during the permit period.
Family members — including spouses, minor children, and dependent adult children — can apply for family reunification, receiving their own residence permits on the same timeline.
The long-term pathway is clear: after five years of continuous legal residence, investors become eligible for EU permanent residency. After ten years, they may apply for Italian citizenship by naturalization, subject to standard requirements including language proficiency and tax compliance.
EU residency by investment: what changed in 2025–2026
The EU investor residency landscape shifted dramatically in 2025. Two major programs were eliminated, and several others tightened their requirements. These changes have made Italy’s continued openness increasingly significant for investors seeking EU access.
Spain (terminated). Spain’s golden visa program was formally terminated by Organic Law 1/2025, effective April 3, 2025. The relevant investor-visa articles were left without content in the statute. Existing permit holders are grandfathered and may renew under the rules applicable at the time of their original grant.
Malta citizenship-by-investment (terminated). On April 29, 2025, the Court of Justice of the EU ruled in Case C-181/23 that Malta’s citizenship-by-investment scheme violated EU law, invoking both Article 20 TFEU (EU citizenship) and Article 4(3) TEU (sincere cooperation). Malta complied by enacting Act XXI of 2025, terminating the program. Malta’s separate residency program (MPRP) remains active.
Greece (thresholds increased). Law 5100/2024 raised minimum real estate investment thresholds to EUR 800,000 in prime areas and EUR 400,000 in other regions — a significant increase from previous levels. The EUR 250,000 entry point now applies only to conversion of commercial properties or restoration of listed buildings.
Portugal (real estate route ended). Following Law 56/2023, Portugal eliminated its popular real estate investment route. Remaining pathways include job creation, research contributions (EUR 500,000), cultural heritage (EUR 250,000), and qualifying investment funds (EUR 500,000).
At the EU level, the 2024 AML Regulation introduced binding due-diligence obligations specifically targeting residency-by-investment programs, signaling that the regulatory environment will continue tightening even where programs remain technically open.
Active EU investor residency programs in 2026
Despite the closures, several EU and EEA countries continue to offer investor residency pathways. Here is a summary of the programs that remain open as of 2026.
| Land | Programmatype | Minimale investering | Status |
|---|---|---|---|
| Italië | Investeerdersvisum | Vanaf € 250,000 | Actief |
| Portugal | Golden visa (non-RE) | Vanaf € 250,000 | Active (RE route ended) |
| Griekenland | Gouden visum (vastgoed) | € 400,000–800,000 | Active (thresholds raised) |
| Hongarije | Guest investor permit | EUR 250,000 (RE funds) | Active (new in 2024) |
| Malta | MPRP (residency only) | EUR 375,000 (purchase) or EUR 14,000/yr (rent) + contributions | Active (CBI terminated) |
| Cyprus | Permanente verblijfsvergunning | Vanaf € 300,000 | Active (EU, not Schengen) |
| Bulgarije | Investeerdersvergunning | BGN 1,000,000 (~EUR 512,000) | Actief |
| Letland | Company/investment permit | From EUR 50,000 + state fee | Actief |
Thresholds and program terms are subject to change. Always verify current requirements with official government sources before making investment decisions.
Alternative pathways beyond the EU
For investors who want to diversify beyond EU programs — or who need faster timelines and lower thresholds — several non-EU jurisdictions offer compelling alternatives.
Armenië. Armenië residentieel investeringsprogramma provides a streamlined pathway for investors, with a clear route from temporary to permanent residency and eligibility for burgerschap. The process is handled through a single government agency, and processing times are among the fastest in the region. For entrepreneurs, Bedrijfsregistratie in Armenië can be completed in a matter of days, and the country’s flat tax structure and growing tech ecosystem make it an attractive base for internationally mobile professionals.
Company formation plus residence. Several jurisdictions allow business owners to obtain residency through company formation and active management. This approach works well for entrepreneurs who want their investment to serve a genuine business purpose. Countries like Estonia (through its e-Residency and entrepreneur permit program), Latvia, and Lithuania offer director-level residence permits tied to company operations.
Digital nomad visas as stepping stones. For those not yet ready to commit to a full investment, digitale nomadenvisa offer a way to experience a country before making a long-term decision. However, time spent on a digital nomad visa typically does not count toward permanent residency or citizenship eligibility, so this should be viewed as an exploratory step rather than a pathway.
Risk management for EU-focused investors
The closures of Spain and Malta’s programs demonstrate that EU investor residency frameworks can change abruptly. Investors should approach any EU program with a realistic understanding of policy risk.
First, diversify across jurisdictions. Relying on a single EU program creates concentration risk. Consider pairing an EU application with a non-EU alternative — for instance, combining an Italy investor visa application with an Armeense verblijfsvergunning als back-up.
Second, monitor regulatory developments. The EU’s 2024 AML Regulation has introduced enhanced due-diligence requirements for RBI programs across all member states. Future restrictions are possible, and investors should stay informed through official government channels rather than secondary commentary.
Third, work with qualified legal counsel. The interaction between investment immigration, tax obligations, and cross-border compliance is complex. Professional guidance helps ensure that investments are structured correctly from the outset and that clients are prepared for regulatory changes.
