- De EU heeft aangegeven dat het loutere bestaan van een actief CBI-programma al een reden kan zijn om het visumvrije Schengengebied voor dat land op te schorten.
- De CBI-programma's in het oostelijke Caribisch gebied hebben ongeveer 107,000 paspoorten uitgegeven met een laag afwijzingspercentage – belangrijke factoren die de veiligheidszorgen van de EU voeden.
- Uit eerdere gevallen (zoals de actie van Canada tegen Antigua en Barbuda) blijkt hoe een gebrekkig verblijfsrecht of toezicht kan leiden tot intrekking van visa.
- Regionale reacties omvatten een minimale bijdrage van $200,000 en plannen voor een gezamenlijke toezichthouder voor het CBI – stappen die aansluiten bij de op de FATF gerichte hervormingen.
- Bedrijven moeten een juridisch paraatheidsplan voor 2026 uitvoeren: prioriteit geven aan de klantenportefeuille, EDD/KYC versterken, het delen van informatie formaliseren en het programmaontwerp herzien.
Het risico op opschorting van het EU Schengen-systeem is niet langer hypothetisch voor landen die Caribische CBI-programma's uitvoeren. De Europese Commissie beschouwt de uitvoering van elk investeerdersburgerschapsprogramma nu op zich al als een reden om visumvrij reizen op te schorten – een aanzienlijke escalatie die de markt ingrijpend kan veranderen. Advocatenkantoren en projectontwikkelaars moeten hun due diligence, openbaarmaking en noodplannen intensiveren in aanloop naar 2026.
Inhoudsopgave
- Waarom 2026 een keerpunt is: signalen van de EU en de inzet voor CBI-programma's
- Hoe het EU-mechanisme voor de opschorting van visa nu omgaat met actieve CBI-regelingen.
- Omvang en kwetsbaarheid: uitgifte van CBI in het oostelijke Caribisch gebied
- Lage screeningspercentages en waarom de EU zich zorgen maakt
- Relevante precedenten: eerdere intrekkingen van visa en lessen voor het ontwerp van programma's (verblijf, transparantie)
- Internationale en regionale druk: aandacht van de FATF
Waarom 2026 een keerpunt is: signalen van de EU en de belangen voor CBI-programma's
Het meest recente rapport van de Europese Commissie over de opschorting van visa stelt dat de uitvoering van een programma voor burgerschap door investeerders op zich al een reden kan zijn om de visumvrije toegang tot het Schengengebied voor dat land op te schorten. Dit is een duidelijk signaal dat het runnen van een dergelijk programma nu juridisch aansprakelijk is, en niet alleen individuele gevallen van misbruik.
Voor overheden, initiatiefnemers en aanvragers zijn de belangen duidelijk: als de Schengenvoordelen worden ingeperkt, kunnen de vraag naar programma's, de prijzen en de exittermijnen abrupt veranderen. Bedrijven moeten anticiperen op vragen van klanten over alternatieve trajecten (bijvoorbeeld Schengenvisa), portfoliodiversificatie of planning op de lange termijn.
Checklist voor juridische paraatheid in 2026
- Pijplijnprioriteit: Segmenteer bestanden op basis van blootstelling aan de EU (Schengen-afhankelijke gebruiksscenario's, beroepen met veel reizen) en op risicocategorie.
- Verbeterde EDD/KYC: Verdiep de controle op de herkomst van vermogen, voer continue screening uit en grijp in bij negatieve media-aandacht, afgestemd op de prioriteiten van de EU.
- Gegevensuitwisseling tussen verschillende instanties: Formaliseer protocollen voor snelle reacties tussen CIU's, FIU's en wetshandhavingsinstanties voor verificaties en intrekkingen.
- Ontwerpmechanismen voor het programma: Houd rekening met raakvlakken met de verblijfsstatus en bindende samenwerkingsafspraken die rechtstreeks verband houden met de veiligheidsbelangen van de EU.
- Disclosure: Pas de memo's aan de klant aan om te vermelden dat de toegang tot het Schengengebied uitsluitend kan worden opgeschort vanwege een actief CBI-programma.
Hoe het EU-mechanisme voor opschorting van visa nu omgaat met actieve CBI-regelingen.
Het EU-mechanisme voor de opschorting van visa maakt het mogelijk om tijdelijk visa opnieuw in te voeren wanneer zich specifieke risicofactoren voordoen. Het rapport van de Commissie uit 2025 stelt expliciet dat een actief programma voor burgerschap door investeerders op zich al een reden is om de opschorting te activeren. Tegelijkertijd bereikten de EU-instellingen in 2025 een voorlopig politiek akkoord om de visumregels te herzien. In openbare samenvattingen werd opgemerkt dat elk land met een CBI-programma een risicofactor wordt voor visumvrij reizen onder het herziene kader.
Vertaling voor juristen: de werking van het programma – en niet slechts individuele veiligheidslekken – valt nu volledig binnen de juridische grondslag van de EU om de visumvrije toegang op te schorten. Documenten voor cliënten moeten aantonen dat een opschorting van het Schengengebied kan plaatsvinden zonder bewijs van specifiek misbruik in een bepaalde aanvraag.
| Risicosignaal | Waarschijnlijk EU-lens | Beperkingsmechanisme |
|---|---|---|
| Actief CBI-schema | Een reden voor schorsing op zich | Samenwerkingsbeloftes, gezamenlijke screening, verblijfsvereisten |
| Uitgifte van grote volumes | Omvang staat gelijk aan potentiële veiligheidsrisico's | Quotabeheer, gefaseerde goedkeuringen |
| Lage weigeringspercentages | Bezorgdheid over de degelijkheid van de screening | EDD, screening door meerdere instanties, continue monitoring |
Omvang en kwetsbaarheid: uitgifte van CBI in het oostelijke Caribisch gebied
De programma's in het oostelijke Caribisch gebied (Antigua en Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts en Nevis, Saint Lucia) hebben gezamenlijk ongeveer 107,000 CBI-paspoorten uitgegeven, wat een aanzienlijke schaal aantoont in verhouding tot de bevolking en de consulaire capaciteit. Schaal is op zich geen schending, maar het vergroot wel de systemische kwetsbaarheid in de ogen van de Schengen-stakeholders, vooral als de mechanismen voor informatie-uitwisseling of intrekking als traag of gefragmenteerd worden ervaren.
Adviseurs moeten tijd vrijmaken voor cliënten wier primaire doel visumvrij reizen naar Europa blijft – en zich voorbereiden op alternatieve strategieën zoals Schengenvisumprocedures en gestructureerde vermogensplanning in verschillende rechtsgebieden.
Lage screeningspercentages en waarom de EU zich zorgen maakt
De Commissie benadrukt dat sommige CBI-programma's zeer lage afwijzingspercentages rapporteren (vaak rond de 1-6%), wat het vertrouwen ondermijnt dat de selectiecriteria de risico's op het gebied van veiligheid en financiële criminaliteit volledig aanpakken. Als de perceptie bestaat dat de drempels voor due diligence te soepel zijn, neemt het risico voor CBI-programma's in het Caribisch gebied toe en wordt schorsing waarschijnlijker op programmaniveau – ongeacht het profiel van een individuele aanvrager.
Actiepunten voor advocatenkantoren:
- Hanteer een gelaagde EDD-aanpak met onafhankelijke leveranciers; leg bewijsmateriaal vast in het dossier, zoals negatieve media-aandacht, sancties en onderbouwing van de herkomst van het vermogen.
- Bereid cliënten voor op intrekking: adviseer hen over de voorwaarden waaronder paspoorten kunnen worden ingetrokken en over de meldingsplicht na goedkeuring.
- Ondersteun hervormingen aan de overheidszijde om goedkeuringen waar mogelijk te koppelen aan aantoonbare banden (verblijfsbezoeken, persoonlijke gesprekken) en om de controlemechanismen te versterken.
Belangrijke precedenten: eerdere intrekkingen van visa en lessen voor programmaontwerp (verblijf, transparantie)
Uit eerdere gevallen blijkt dat partnerlanden actie ondernemen wanneer het vertrouwen afneemt. In 2018 trok Canada de visumvrijstelling voor Antigua en Barbuda in, onder andere vanwege het ontbreken van verblijfseisen in het CBI-programma – een leerzaam voorbeeld van hoe de opzet van een programma de uitkomst van het visumbeleid kan beïnvloeden.
Lessen voor programmaontwerp en openbaarmaking:
- Elementen van de verblijfsvergunning: Beperkte persoonlijke aanwezigheid of interviews die aantoonbare banden creëren, kunnen helpen om de indruk te wekken dat een paspoort te koop is.
- Transparantie: Presenteer de uitkomsten van beroepsprocedures, weigeringsstatistieken en intrekkingscijfers aan partnerautoriteiten, waarmee u een geloofwaardig handhavingsbeleid aantoont.
- Samenwerking: Leg snelle gegevensuitwisseling en gezamenlijke onderzoeken met EU-partners vast om identiteitscontroles en monitoring na verlening te versnellen.
Internationale en regionale druk: aandacht van de FATF
CBI-programma's staan wereldwijd onder verscherpt toezicht op het gebied van anti-witwaspraktijken, waarbij regionale belanghebbenden hervormingen hebben aangekondigd die aansluiten bij de prioriteiten van de Financial Action Task Force. Regeringen in het oostelijke Caribisch gebied hebben via een memorandum van overeenkomst uit 2024 een gemeenschappelijke minimale bijdrage van $ 200,000 afgesproken en hebben gesproken over de oprichting van een gezamenlijke regionale CBI-regulator om normen en toezicht te harmoniseren. Deze stappen zijn bedoeld om tegemoet te komen aan de zorgen van de EU en de VS over de integriteit van de programma's en het delen van informatie.
Voor adviseurs van regeringen en CIU's is de onmiddellijke prioriteit het koppelen van ontwerpinstrumenten aan de door de EU vastgestelde risicocategorieën en het formaliseren van samenwerkingsafspraken die in de praktijk aantoonbaar zijn.
Waar moet je nu prioriteit aan geven?
- EDD/KYC-verhoging: Automatisering van negatieve media, identificatie-inlichtingen van meerdere bureaus en continue monitoring van PEP's/sancties.
- Informatie-uitwisseling: Samenwerkingsovereenkomsten tussen instanties (CIU–FIU–politie), beveiligde dataruimtes voor partnerautoriteiten, gestandaardiseerde intrekkingsberichten.
- Bestuur: Deelname van regionale toezichthouders, geharmoniseerde afwijzingscriteria en transparante rapportage over slagings-/faalpercentages.
- Informatieverstrekking aan de cliënt: Duidelijke verklaringen over het risico van schorsing van het EU Schengengebied, uitsluitend vanwege de uitvoering van het programma.
Scenarioplanning voor aanvragers en initiatiefnemers
- aanvragers: Vraag tijdig noodvisa aan voor frequente reizen naar het Schengengebied en overweeg een gediversifieerde portefeuille van mobiliteits- en verblijfsvergunningen.
- Promotors: Stel duidelijke verwachtingen bij de klant ten aanzien van tijdlijnen, terugbetalingen/uitstel indien de reiswaarde verandert, en de doorlopende screeningverplichtingen na goedkeuring.
- Regeringen: Publiceer handhavingsstatistieken, stel regionale zwarte/witte lijsten op en beheer een gezamenlijke observatielijst om weigeringen en intrekkingen te versnellen.
Conclusie: Nu de EU bereid is de visumvrije toegang op te schorten, puur op basis van actieve CBI-programma's, staat de Caribische markt onder verhoogde regelgevings- en reputatiedruk. Proactieve hervormingen, grondig due diligence-onderzoek en transparante samenwerking zijn essentieel om de CBI-risico's in het Caribisch gebied te beperken en de marktwaarde te behouden. Neem contact op met ons team voor advies op maat over het structureren van risicorapportages, het beoordelen van potentiële projecten en het herontwerpen van programma-instrumenten in lijn met de EU-verwachtingen.
