In een oogopslag
- ▸ Status (mei 2026): Geen schorsing van het Schengengebied binnen de EU geactiveerd, maar een dreigend risico bevestigd.
- ▸ EU-hervorming: Van kracht sinds 31 december 2025 — CBI-programma's vormen nu een expliciete aanleiding voor schorsing.
- ▸ Betreffende paspoorten: Er zijn 107,625 Caribische CBI-paspoorten in omloop.
- ▸ Amerikaanse acties: Visumbeperkingen voor Antigua en Barbuda en Dominica (januari 2026); bevriezing van immigratievisa voor alle 5 CBI-staten
- ▸ Precedent: Vanuatu heeft de toegang tot het Schengengebied definitief verloren (december 2024) vanwege zorgen over het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBI).
- ▸ Actie vereist: Actualiseer risicorapporten, voer een stresstest uit voor het verlies van Schengenstatus en bereid noodverblijven voor.
Het standpunt van de Europese Commissie over burgerschap door investering is nu ondubbelzinnig: investeringsprogramma's kunnen de Schengenvisumvrijstelling ondermijnen. Nu het EU-mechanisme voor visumopschorting vanaf eind 2025 expliciet verwijst naar burgerschap door investering, komt de kernwaarde van Caribische paspoorten – visumvrije toegang tot het Schengengebied – onmiddellijk en aanzienlijk in gevaar. Advocatenkantoren en adviseurs moeten nu actie ondernemen en cliënten beschermen met geactualiseerde informatieverstrekking, getoetste mobiliteitsplannen en voorbereide alternatieven.
Hoe het EU-kader voor visumopschorting nu omgaat met CBI-programma's.
Het EU-mechanisme voor de opschorting van visa is aangepast om expliciet onder investerings-burgerschapsprogramma's te vallen. De hervorming werd in juni 2025 door de Raad goedgekeurd, in oktober 2025 door het Europees Parlement bekrachtigd en trad op 31 december 2025 in werking. Volgens de herziene verordening kan het exploiteren van een investeringsprogramma dat nationaliteit verleent zonder een daadwerkelijke band met een land, worden beschouwd als voldoende reden om de visumvrije toegang tot het Schengengebied voor onderdanen van dat land op te schorten.
In de praktijk betekent dit dat het loutere bestaan van een CBI-regeling – ongeacht de screening van individuele aanvragers – door de EU kan worden beschouwd als een systemisch risico voor de visumvrijstelling. Dit is een fundamentele verandering voor Caribische CBI-landen waarvan de paspoorten zeer gewild zijn voor reizen binnen het Schengengebied. De Commissie had deze aanpak al eerder aangekondigd in COM(2023)297, haar mededeling over het toezicht op visumvrije regimes, waarin het burgerschap van investeerders werd aangemerkt als een beleidszorgpunt in verband met veiligheids- en migratierisico's.
Het precedent van Vanuatu: hoe permanente intrekking eruitziet.
De EU heeft al eerder laten zien bereid te zijn de visumvrije toegang permanent in te trekken vanwege zorgen over CBI. De zaak-Vanuatu biedt een duidelijk voorbeeld van hoe dit verder kan escaleren:
- Maart 2022: Gedeeltelijke schorsing — van toepassing op gewone paspoorten die na 25 mei 2015 zijn uitgegeven.
- Februari 4, 2023: Volledige schorsing — uitgebreid tot alle inwoners van Vanuatu
- December 2024: Definitieve verwijdering van de EU-lijst van personen die geen visum nodig hebben
- April 2026: Houders van een paspoort van Vanuatu moeten een C-klasse kortverblijfvisum aanvragen en komen niet in aanmerking voor de ETIAS-procedure.
De aangevoerde redenen – lage afwijzingspercentages, korte verwerkingstijden en aanvragers die voorkomen in Interpol-databases – komen exact overeen met de zorgen die in het 8e rapport over het Visa Suspension Mechanism (VSM) over Caribische CBI-staten worden geuit. Het 8e VSM-rapport stelt expliciet dat CBI-programma's "op zichzelf" een reden voor schorsing vormen en noemt alle vijf Caribische CBI-staten afzonderlijk.
Belangrijke EU-documenten en bevindingen van het personeel voor 2025
Twee EU-documenten schetsen het huidige risicoklimaat:
COM(2023)297 — de mededeling van de Commissie over het toezicht op visumvrije regimes — schetst het EU-toezicht op 61 partnerlanden met visumvrije status en wijst op het burgerschap van investeerders als een beleidsprobleem dat verband houdt met veiligheids- en migratierisico's. De mededeling kondigt wijzigingen in de regelgeving aan om het burgerschap van investeerders als een trigger te beschouwen in het schorsingsmechanisme.
SWD(2025)429 — het werkdocument van de Commissie (8e rapport in het kader van het visumopschortingsmechanisme) — bevat gegevens en risicoanalyses. Het document registreert 107,625 CBI-paspoorten in omloop in de jurisdicties van het oostelijke Caribisch gebied en 10,573 nieuwe aanvragen in 2024, wat de omvang van de potentiële impact onderstreept als de visumvrije toegang wordt ingetrokken. SWD(2025)429 is tot mei 2026 nog steeds het meest recente document dat specifiek betrekking heeft op de visumopschorting.
De samenwerking tussen de EU en de regeringen van het Caribisch gebied is geïntensiveerd. Hoge EU-visumfunctionarissen hebben rechtstreeks overleg gevoerd met alle Caribische CBI-landen om zorgen over de integriteit van het programma en de risico's met betrekking tot visumvrijstellingen aan te pakken.
Hervormingen in het Caribisch gebied: ECCIRA, minimumprijzen en due diligence.
Geconfronteerd met een mogelijke schorsing door de EU en druk vanuit de VS, hebben de vijf Oost-Caribische CBI-staten — Antigua en Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts en Nevis en Saint Lucia — gecoördineerde hervormingen doorgevoerd via de Eastern Caribbean CBI Regulators and Integrity Authority (ECCIRA).
ECCIRA is wettelijk vastgelegd. Alle vijf staten hebben wetgeving aangenomen. Dominica heeft zijn ECCIRA-wet op 14 oktober 2025 aangenomen en Saint Lucia heeft de ECCIRA-overeenkomst (nr. 21 van 2025) aangenomen. De autoriteit heeft bindende bevoegdheden: zij kan normen vaststellen, boetes opleggen tot USD 250,000, biometrische gegevensverzameling verplichten en regionale registers bijhouden. De volledige operationele status en handhaving per mei 2026 is nog onduidelijk.
Minimale investeringsdrempel van USD 200,000 — van kracht vanaf 1 juli 2024 volgens het OECS-memorandum van overeenkomst van maart 2024. Huidige minimuminvesteringen per land:
- Antigua en Barbuda: USD 230,000 (Nationaal Ontwikkelingsfonds, individuele aanvrager)
- Dominica: USD 200,000 (Fonds voor economische diversificatie, eenmalig)
- Grenada: USD 235,000 (Nationaal Transformatiefonds, individueel/tot 3 personen)
- St. Kitts en Nevis: USD 250,000 (bijdrage van de duurzame eilandstaat)
- Saint Lucia: 240,000 USD (Nationaal Economisch Fonds, tot 3 gezinsleden ten laste)
De aangescherpte due diligence-maatregelen omvatten onder meer de inschakeling van externe due diligence-bureaus bij elk dossier, een strengere analyse van de herkomst van fondsen, het verzamelen van biometrische gegevens, verplichte interviews, controle van sanctie- en wetshandhavingsdatabases, een bredere lijst met uitgesloten nationaliteiten (Rusland en Belarus zijn uitgesloten) en een verbeterde uitwisseling van informatie tussen staten via CARICOM IMPACS/JRCC.
Verplichte verblijfseisen (30 dagen fysieke aanwezigheid) zijn besproken in het kader van ECCIRA, maar zijn per mei 2026 nog niet van kracht. Uit enquêtes in de sector blijkt dat slechts 50% van de leidinggevenden gelooft dat Caribische staten deze eis daadwerkelijk zullen handhaven.
Maatregelen van de Amerikaanse overheid (2025-2026)
De Verenigde Staten hebben concrete maatregelen genomen tegen houders van CBI-obligaties in het Caribisch gebied, waarmee de druk vanuit de EU verder is toegenomen.
- December 16, 2025: Presidentieel decreet legt inreisbeperkingen op voor Antigua en Barbuda en Dominica — B-1/B-2/F/M/J-visa zijn getroffen. Grenada, St. Kitts en St. Lucia zijn uitgezonderd.
- Januari 1, 2026: De beperkingen zijn van kracht geworden.
- Januari 21, 2026: De verwerking van immigrantenvisa is opgeschort voor alle vijf Caribische CBI-staten.
- Proefproject met visumborgstelling: Aanvragers van een B-1/B-2 visum uit Antigua en Barbuda en Dominica moeten een borgsom van USD 5,000–15,000 storten (vanaf 21 januari 2026); Grenada is hieraan toegevoegd vanaf 2 april 2026.
Deze acties geven aan dat Caribische CBI-paspoorten tegelijkertijd te maken krijgen met beperkingen van beide grote westerse blokken – een risico dat in 2024 nog theoretisch was, maar nu voor ten minste sommige rechtsgebieden operationele realiteit is.
De impact kwantificeren: paspoortaanvragen en afwijzingspercentages
Mocht de EU de opschorting voor een CBI-land in het Caribisch gebied activeren, dan zouden grote groepen mensen tegelijkertijd worden getroffen. SWD(2025)429 geeft een uitsplitsing per land:
- Sint Kitts en Nevis: 48,844 paspoorten (2015-2023) + 6,437 (2024) + 734 (eerste 4 maanden van 2025) = ongeveer 56,015 in totaal
- Dominica: 29,590 (2018–2021) + 9,539 (2023) + 9,586 (2024) — behoren tot de hoogste uitgiftevolumes
- Grenada: 22,784 nieuwe burgers via CBI (2015–maart 2025)
- Antigua en Barbuda: 7,995 (2015–2023) + 1,276 (2024) + 540 (eerste 4 maanden van 2025)
De afwijzingspercentages van aanvragers in 2024 laten uiteenlopende kwaliteitscontroles zien en hebben de aandacht van de EU getrokken:
- Antigua en Barbuda: 1.7% (zeer laag - aangemerkt als zorgwekkend)
- Saint Lucia: 5.3%
- Dominica: 6.5%
- St. Kitts en Nevis: kende een scherpe daling van het aantal aanvragen in de eerste helft van 2024 na aangescherpte regels (slechts 98 aanvragen, tegenover 1,987 in 2023).
De CBI Transparency Index (2024) laat zorgen over goed bestuur zien: Malta staat bovenaan met 81%, gevolgd door Saint Lucia met 81%, Grenada met 71%, Antigua en Barbuda met 67% en Dominica met slechts 19%. Het sectorgemiddelde daalde van 37% naar 33%.
ETIAS en operationeel reisrisico (2026+)
Zelfs zonder een formele schorsing van het Schengengebied zorgt het Europees systeem voor reisinformatie en -autorisatie (ETIAS) voor operationele problemen voor houders van een CBI-paspoort. Wanneer ETIAS volledig operationeel is (naar verwachting eind 2026):
- Alle reizigers die geen visum nodig hebben (inclusief houders van een Caribisch CBI-paspoort) moeten vooraf een reisvergunning aanvragen (kosten: € 7).
- In niet-standaard gevallen kan de verwerking tot 30 dagen duren.
- Geautomatiseerde afwijzing per geval is mogelijk — brancheanalisten suggereren dat ETIAS gebruikt zou kunnen worden om houders van een CBI-certificaat stilletjes te discrimineren zonder landelijke schorsing.
- 33% van de ondervraagde leiders in de sector is van mening dat ETIAS effectief zal functioneren als een screeningsinstrument dat zich individueel richt op houders van een CBI-paspoort.
Dit betekent dat een Caribisch CBI-paspoort geen garantie meer biedt voor probleemloze toegang tot het Schengengebied, zelfs als er geen formele schorsing van kracht is. Klanten moeten dit operationele risico meewegen in hun initiële investeringsbeslissing.
Risico's voor de cliënt: juridische risico's, mobiliteitsrisico's en reputatierisico's.
Juridisch risico: De verduidelijkte EU-regels maken het verlies van visumvrije toegang een voorzienbare gebeurtenis voor CBI-onderdanen, zelfs zonder individuele misstanden. De Commissie heeft aangegeven dat het uitvoeren van een CBI-programma op zich al een reden kan zijn voor schorsing.
Mobiliteitsrisico: Zakelijke en persoonlijke reisplannen die gebaseerd zijn op visumvrije toegang tot het Schengengebied zijn kwetsbaar. Een besluit tot opschorting kan snel van kracht worden, waardoor reisplannen in de war raken en visumaanvragen op korte termijn noodzakelijk worden. ETIAS voegt daar nog een extra laag van onzekerheid aan toe.
Reputatierisico: Het gebruik van een CBI-paspoort kan leiden tot verscherpt toezicht in het bankwezen, de naleving van wet- en regelgeving en grensoverschrijdende transacties als EU-partners de uitgifteprocedure als risicovol beschouwen. De openbare monitoringsrapporten van de Commissie versterken deze zichtbaarheid.
Financieel en uitvoeringsrisico: CBI-vastgoedprojecten vereisen doorgaans een verplichte houdperiode van 5 jaar met een totale blootstelling van USD 380,000–450,000. De secundaire markten voor CBI-vastgoed zijn verzadigd, waardoor kapitaalbehoud bij exit vaak mislukt. Schenkingsprojecten elimineren het risico van wederverkoop, maar vertegenwoordigen een verloren investering als de toegang tot het Schengengebied verloren gaat.
Specifieke aandachtspunten voor Armenië: Armeense ondernemers en inwoners die toegang tot de EU hebben verkregen via een Caribisch CBI-programma, moeten alternatieven overwegen, waaronder het verkrijgen van een aparte verblijfsvergunning en het herzien van hun reisstrategieën. Praktische opties zijn onder meer het onderzoeken van de mogelijkheden voor een verblijfsvergunning en het oprichten van een bedrijf in Armenië om een alternatieve aanwezigheid te creëren, in combinatie met gerichte visumstrategieën.
Directe controlemaatregelen en operationele checklist voor advocatenkantoren
Om het risico op schorsing van EU-visa voor cliënten met of die een Caribische CBI-verzekering hebben, te beheersen, dienen bedrijven de volgende beheersmaatregelen onmiddellijk te implementeren.
1. Werk de opdrachtbrieven en risicoverklaringen bij.
- Voeg een expliciete waarschuwing toe dat visumvrije privileges (inclusief Schengen) inherent instabiel zijn en om beleidsredenen buiten de controle van de klant kunnen worden ingetrokken.
- Verduidelijk dat wijzigingen in het CBI-landenprogramma – of de loutere werking van een CBI-regeling – kunnen leiden tot schorsing door de EU, met gevolgen voor reis- en verhuisplannen.
- Verwijs naar het precedent van Vanuatu als een concreet voorbeeld van permanente intrekking.
2. Test de mobiliteitsplannen van de klant op een stresstest.
- Voer scenario's uit voor "Schengenverlies" voor alle klanten die afhankelijk zijn van Caribbean CBI: identificeer cruciale reizen, alternatieve visumroutes en verwerkingstermijnen.
- Houd rekening met het risico op afwijzing door ETIAS, zelfs zonder formele schorsing — bereid de aanvraagdocumenten voor C-visumaanvragen van tevoren voor.
- Regel vooraf vervangende reisdocumenten of strategieën voor een langer verblijf (bijvoorbeeld voor werk, studie of familie).
3. Verbeter de due diligence met betrekking tot de herkomst van de financiering en de programmakeuze.
- Verscherp de verificatie van de herkomst van fondsen (bankafschriften uit meerdere rechtsgebieden, belastingbevestigingen, identificatie van de uiteindelijke begunstigde) om deze af te stemmen op de verhoogde gevoeligheid van de screening op bedrijfsgeheimen.
- Beoordeel het hervormingstraject van het CBI-programma en de governance-signalen (transparantiescores, ECCIRA-naleving, afwijzingspercentages) alvorens een jurisdictie aan te bevelen.
- Vermijd rechtsgebieden met een transparantiescore lager dan 50%, tenzij er dwingende redenen buiten het Schengengebied zijn.
4. Zorg voor noodverblijven en ankers aan land.
- Zorg voor een verblijfplaats buiten het CBI-gebied om reisrisico's te beperken (bijv. Armenië tijdelijke of permanente verblijfsvergunning; Armeense bedrijfsoprichting), met geïntegreerde belasting analyse.
- Documenteer waar relevant en haalbaar een traject voor een langdurig verblijf in de EU, en vermijd het primair vertrouwen op visumvrije toegang.
- Beschouw Europees verblijfsrecht door investering (bijv. Malta MPRP) als een bescherming tegen risico's — deze zijn immuun voor de onzekerheid rond ETIAS, omdat ze daadwerkelijk verblijfsrecht verlenen.
Operationele checklist
| Controleer: | Eigenaar | Frequentie | bewijsmateriaal |
|---|---|---|---|
| Clausule in de overeenkomst betreffende onzekerheid over visumprivilege | Juridisch | Tijdens de onboarding | Ondertekende verlovingsbrief |
| Schengen-verlies stresstest voor elke CBI-klant | Casemanager | Elk kwartaal een | Risicomemo + reservevisumplan |
| Verbeterde checklist voor de herkomst van de gelden | Compliant | Elk bestand | DD-pakket met SOC/UBO-tentoonstellingsobjecten |
| Lijst met programmahervormingen die in de gaten gehouden moeten worden (signalen uit de EU/VS) | Beleidsanalist | Monthly | Volglijstlogboek + clientwaarschuwingen |
| Mogelijke verblijfsvergunningsprocedure is vastgelegd | Strategie | Bij de planning van het plan | Plan B-dossier (bijv. Armenië TRP) |
| ETIAS-gereedheidsbeoordeling | Casemanager | Vooraf reizen | ETIAS-voorcontrole + alternatief visum |
Alternatieve trajecten voor CBI-cliënten
Voor klanten die mobiliteit zoeken die niet afhankelijk is van de visumvrijstelling van één enkel paspoort, of die hun Caribische CBI willen afdekken, zijn er verschillende alternatieven die een steeds groter deel van de markt veroveren:
- Europees verblijfsrecht door investering: Programma's zoals het MPRP van Malta verlenen daadwerkelijk EU-verblijf, waardoor het risico op ETIAS en schorsing volledig wordt geëlimineerd.
- Armeens verblijfsrecht: Tijdelijk of permanent verblijf biedt een stabiel ankerpunt aan land. bedrijfsvorming creëert operationele inhoud, en gunstige belastingstelsels ondersteuning bij verhuisplanning
- Opkomende CBI-programma's: São Tomé en Príncipe (gelanceerd in september 2025, circa 90,000 dollar voor een individuele aanvrager, verwerkingstijd van 2 maanden) en Nauru (gelanceerd in januari 2025, 90,000 dollar actieprijs tot 30 juni 2026) bieden lagere instapdrempels, maar zonder dezelfde staat van dienst op het gebied van toegang tot het Schengengebied.
- Regionale verblijfsbeperking: Legale verblijfsvergunning in meerdere rechtsgebieden, vaak goedkoper dan een enkel Westers Gouden Visum.
Voor een scenarioanalyse op maat en een robuust Plan B kunt u contact met ons opnemen.
Veelgestelde vragen
Kan de EU de toegang tot het Schengengebied opschorten enkel omdat een land een CBI-programma uitvoert?
Ja. De herziene EU-verordening inzake het visumopschortingsmechanisme (van kracht sinds 31 december 2025) staat expliciet toe dat regelingen voor investeerdersburgerschap zonder een daadwerkelijke link als reden voor opschorting kunnen worden beschouwd. Het 8e VSM-rapport stelt dat CBI-programma's "op zichzelf" een reden voor opschorting vormen.
Heeft de EU de toegang tot het Schengengebied van Caribische landen al daadwerkelijk opgeschort?
Nee. Per mei 2026 is er voor geen van de vijf Caribische CBI-staten een formele schorsing van kracht. De EU heeft echter de visumvrije toegang van Vanuatu permanent ingetrokken (december 2024) vanwege dezelfde CBI-kwestie, waarmee een duidelijk precedent is geschapen.
Hoeveel houders van een CBI-paspoort zouden door een schorsing getroffen kunnen worden?
Medewerkers van de Commissie melden dat er 107,625 paspoorten van het Oost-Caribisch gebied met een CBI-status in omloop zijn in de vijf staten. Alleen al St. Kitts is goed voor ongeveer 56,015 paspoorten. Een schorsing zou alle paspoorthouders uit dat land tegelijkertijd treffen, niet alleen nieuwe aanvragers.
Wat heeft de VS gedaan met betrekking tot Caribische CBI-paspoorten?
De VS hebben in december 2025 visumbeperkingen opgelegd aan Antigua en Barbuda en Dominica (van kracht vanaf januari 2026), de verwerking van immigrantenvisa voor alle vijf CBI-staten in januari 2026 opgeschort en een proefproject met een visumborg (USD 5,000-15,000) geïntroduceerd voor verschillende Caribische CBI-landen.
Zal ETIAS gevolgen hebben voor houders van een Caribisch CBI-paspoort, zelfs zonder een formele schorsing?
Mogelijk wel. Wanneer ETIAS operationeel wordt (naar verwachting eind 2026), moeten alle reizigers die geen visum nodig hebben, vooraf toestemming vragen. Het systeem kan aanvragen per geval afwijzen. Brancheanalisten suggereren dat ETIAS zou kunnen functioneren als een screeningsinstrument gericht op individuele houders van een CBI-certificaat, zonder dat een landelijke schorsing nodig is.
Welke directe stappen moeten advocatenkantoren nemen voor cliënten die onder toezicht staan van de CBI?
Werk de overeenkomstbrieven bij om de volatiliteit van visumprivileges te weerspiegelen, test het verlies van Schengen-status voor elke cliënt, verbeter de due diligence met betrekking tot de financieringsbronnen en programmakeuze, bereid alternatieve verblijfsroutes voor en houd rekening met het operationele risico van ETIAS. Verwijs in de communicatie met cliënten naar het precedent van Vanuatu.
Wat is het goedkoopste CBI-programma dat in 2026 beschikbaar is?
São Tomé en Príncipe en Nauru bieden beide programma's aan voor ongeveer 90,000 dollar per individuele aanvrager (het actietarief van Nauru geldt tot 30 juni 2026). Geen van beide landen heeft momenteel echter visumvrije toegang tot het Schengengebied. De Caribische programma's blijven de goedkoopste opties met toegang tot het Schengengebied, vanaf 200,000 dollar (Dominica) – maar die toegang is nu in gevaar.

